روز جهانی مبارزه با سوءمصرف مواد مخدر ، هر سال در تاریخ ۵ تیر (۲۶ ژوئن) برگزار میشود و فرصتی است برای جلب توجه جهانی به بحران رو به رشد اعتیاد و قاچاق مواد مخدر. این روز از سال ۱۹۸۷ توسط سازمان ملل متحد بهعنوان یک رویداد جهانی نامگذاری شد، با هدف تقویت همکاریهای بینالمللی برای کاهش مصرف مواد، پیشگیری، درمان و کنترل قاچاق آنها.
بحران جهانی مواد مخدر
بر اساس گزارشهای دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل (UNODC)، بیش از ۲۹۶ میلیون نفر در جهان در سال ۲۰۲۳ دستکم یک بار ماده مخدر مصرف کردهاند. این آمار روندی صعودی دارد و نشاندهنده نیاز فوری به اقداماتی منسجم، فراگیر و مبتنی بر دانش و آگاهی است.
مواد مخدر نهتنها جان افراد را تهدید میکند، بلکه باعث آسیبهای شدید اقتصادی، اجتماعی و روانی به جوامع، خانوادهها و نظام سلامت میشود.
اثرات زیانبار سوءمصرف مواد مخدر
۱. تأثیر بر سلامت جسمی
• آسیب به اندامهای حیاتی مانند کبد، کلیه، قلب و مغز
• ضعف سیستم ایمنی و افزایش خطر ابتلا به بیماریهایی مانند ایدز و هپاتیت
• بروز بیماریهای ریوی، گوارشی و اختلالات خواب
۲. تأثیرات روانی و رفتاری
• افسردگی، اضطراب، پرخاشگری، پارانویا و در مواردی روانپریشی
• افزایش خطر خودکشی و بروز رفتارهای پرخطر
• اختلال در تمرکز، حافظه و کاهش عملکرد تحصیلی یا شغلی
۳. اثرات اجتماعی
• افزایش نرخ جرم و جنایت
• از هم پاشیدن خانوادهها و روابط اجتماعی
• گسترش فقر، بیکاری و بیخانمانی
• آسیب به نسل آینده از طریق تأثیر بر کودکان والدین معتاد
شعار جهانی سال ۲۰۲۵
هر سال سازمان ملل شعاری خاص برای این روز انتخاب میکند. شعارهای پیشین تمرکز بر مفاهیمی مانند “سلامت برای عدالت، عدالت برای سلامت” و “حقایق را به اشتراک بگذاریم، جانها را نجات دهیم” داشتهاند که نشاندهنده پیوند ناگسستنی سلامت، آموزش، عدالت اجتماعی و کاهش آسیب هستند.
نقش پیشگیری و آگاهی
مهمترین و مؤثرترین راهکار در مقابله با اعتیاد، پیشگیری است. آموزش خانوادهها، مدارس، رسانهها و حتی فضاهای درمانی در شناخت علائم اولیه گرایش به اعتیاد، کاهش عوامل خطر و ایجاد محیطهای امن و حمایتگر بسیار حیاتی است.
باید به افراد در معرض خطر آموزش داده شود که:
• چگونه در برابر فشار همسالان مقاومت کنند
• راههای سالم برای تخلیه استرس و مدیریت هیجانات را بشناسند
• مهارتهای زندگی مثل تصمیمگیری، حل مسئله و عزتنفس را تقویت کنند
رویکرد بیمارستان پارس زاهدان در مسیر آگاهی و درمان
بیمارستان تخصصی و فوقتخصصی پارس زاهدان بهعنوان یکی از مراکز پیشرو در حوزه سلامت جنوب شرق کشور، در مسیر ارتقاء سلامت جامعه، به موضوع سوءمصرف مواد بهعنوان یک چالش جدی سلامت عمومی نگاه میکند.
این بیمارستان با بهرهگیری از پزشکان متخصص روانپزشکی، روانشناسان بالینی، مشاوران ترک اعتیاد و تیم درمانی توانمند، خدمات زیر را ارائه میدهد:
• آموزش عمومی و آگاهیبخشی در زمینه پیشگیری از اعتیاد
• مشاورههای فردی، خانوادگی و گروهی برای افراد در معرض خطر یا آسیبدیده
• ارائه خدمات رواندرمانی برای بیماران دچار اختلالات روانی ناشی از مصرف مواد
• همکاری با نهادهای درمانی و اجتماعی برای بازتوانی بیماران ترککرده
اعتیاد یک بیماری است، نه یک جرم. با نگاهی انسانی و علمی میتوان آن را درمان و کنترل کرد.
برای شکست این بحران، به همدلی، آموزش، حمایت اجتماعی و سیاستهای سلامتمحور نیازمندیم.
بیایید در روز جهانی مبارزه با سوءمصرف مواد مخدر، تعهد خود را برای ساختن دنیایی سالمتر، آگاهتر و امنتر تجدید کنیم
